BIM Praat

BIM praat
Gepubliceerd op: 29-12-2017

BIM is een doorontwikkeling van verschillende initiatieven, uit de jaren 80 van de vorige eeuw, zowel uit Hongarije als de Verenigde Staten. In eerste instantie heeft het voor de bedenkers vooral een optimalisatie betekend van de toenmalige manier van ontwerpen op het tekenbord. Vanuit persoonlijke ervaring heb ik dat ook nog meegemaakt. Tijdens mijn technische opleiding heb ik nog gebruik gemaakt van het tekenbord van mijn opa. Kom daar nu nog maar eens om, hoeveel geautomatiseerd gaan de tekenactiviteiten nu.

BIM Praat

Met het loslaten van het oude tekenbord door het overstappen naar CAD-programma’s zijn direct een aantal optimalisatieslagen gemaakt.

Het is nu immers direct al mogelijk om een eenduidig beeld te hebben en hierop bewerkingen uit te voeren, zonder dat er steeds opnieuw getekend moet worden.

We zijn nu 50 jaar verder en is BIM steeds meer een fenomeen wat niet meer uit de bouw is weg te denken. Het feit dat de bouw er 50 jaar over heeft gedaan om BIM te accepteren, wijst erop dat er dat het absorberen van een nieuwe werkwijze veel tijd en energie kost.

Aan de andere kant, is het nu niet meer denkbaar dat er iemand van school komt, die nog heeft gewerkt met tools van 2 generaties terug. Wat dat betreft leven wij nu in een tijd waarin technologie, ook binnen de bouw, steeds sneller wordt toegepast.

 

Waarom BIM?

BIM is voor een groot gedeelte van de bouw nog een containerbegrip. In de basis is BIM in eerste instantie bedoeld om het integraal ontwerpen van de gebouwde ruimte mogelijk te maken. Het vertrekpunt is 3D-CAD, waarin architecten, samenwerken met aannemers en leveranciers.

Door gebruik te maken van 3D-CAD is het mogelijk om snel inzicht te krijgen in de 3-dimensionale aspecten van een ontwerp. Hiermee worden ontwerpfouten voorkomen.

Toch is het niet zo dat BIM alleen bedoeld is om in 3D te ontwerpen. Al snel werd eind jaren 90 / begin 2000 duidelijk dat het niet alleen om gaat om de “M” van modelleren.  Het belang van BIM ligt vooral in de “I” van Informatie.

Bij de “I” van Informatie ligt wat Novaq betreft de meerwaarde van om m.b.v. ICT beter klantgericht te kunnen ondernemen.

In het model kunnen niet alleen eigenschappen en kenmerken aan gebouwen en ruimtes worden toegekend, maar deze eigenschappen zijn ook te over-erven door alle componenten die in het ontwerp worden opgenomen.

Gedurende het ontwerp en bouwproces wordt steeds meer informatie aan het model toegevoegd. Denk daarbij bijvoorbeeld aan eisen en wensen, maar ook aan technische specificaties, garantietermijnen, gebruikershandleidingen, etc. Dit wordt uitgevoerd door alle partijen die betrokken zijn, onder regie van een BIM-manager.

Wanneer het goed wordt uitgevoerd, is het mogelijk bij oplevering van een project een elektronisch gebouwdossier op te leveren, waarmee de eigenaar / gebouwbeheerder tijdens de exploitatiefase van het gebouw aan de slag kan.

In theorie is het mogelijk om ook tijdens het ontwerp en realisatie rekening te houden met Circulair Bouwen. Dit houdt in dat bij sloop / demontage van het gebouw, er een elektronische voorraad van bouwmaterialen beschikbaar komt.

 

Voordelen BIM

Het gebruik van BIM biedt een groot scala aan voordelen, waarvan wij er een aantal noemen:

  1. Sneller en beter visueel inzicht. Dit vergroot het gemak om met opdrachtgevers de toekomstige gebouwde ruimte te bespreken.
  2. Vermindering van ontwerpfouten. Als gevolg hiervan ontstaan er logischerwijs ook minder bouwfouten. Dit betekent een vermindering van de faalkosten. Met het voorkomen van fouten ontstaat er ook een grotere klanttevredenheid.
  3. Samenwerking tussen collega’s onderling beter organiseren. Iedereen werkt met hetzelfde model en kan vanuit zijn invalshoek zijn of haar eigen kennis toevoegen.
  4. Verlagen van de bouwkosten, door een beter ontwerp en verbetering in samenwerking met de toeleveranciers.
  5. De mogelijkheid om verschillende varianten visueel en kostentechnisch inzichtelijk te maken en te presenteren.
  6. Consistentie in tekeningen en afgeleide details, omdat er gewerkt wordt in één model. Dit levert met name op de bouwplaats minder communicatieproblemen op.
  7. Levering door de co-makers conform specificatie. Ook de laatste wijzigingen worden actueel verwerkt indien zij door de co-maker geaccepteerd worden.
  8. Verkorting van de bouwtijd, doordat de planning aan componenten kan worden toegevoegd. Door vooraf te simuleren, is het mogelijk om de pijnpunten qua bouwproces, vooruitlopend op de start van de bouw, op te lossen.
  9. Geen verrassingen achteraf door eenduidige communicatie tijdens het proces.

Uiteraard zijn er meer voordelen te benoemen die afhankelijk van een specifieke bedrijfssituatie manifest worden.

 

BIM knelpunten

Het werken met BIM heeft voor sommige bedrijven nadelen. Uit ons onderzoek blijkt dat dit vooral bedrijven zijn die moeite hebben om procesmatig en gestructureerd te werken. Veelal zijn dit bedrijven die te maken hebben met een grote diversiteit aan uitvoeringsmogelijkheden in een project. Denk daarbij vooral aan woningbouwers die te maken hebben met klanten die meer- en minderwerk bieden, maar geen specificatie per woning uitwerken.

Toch is het helder dat ook deze bedrijven door strategisch na te denken over de processen binnen de organisatie, baat zullen hebben bij de inzet van BIM.

Op langere termijn (binnen vijf jaar) verwachten wij dat er geen bouwbedrijf meer bestaat zonder dat deze gebruik maakt van BIM.

 

Initiatief door aannemers oppakken

Het initiatief voor het gebruik van BIM heeft vooral bij de architecten gelegen. De architecten hebben BIM vooral gebruikt om te modelleren. Het uitwerken en visueel presenteren van een object biedt begrijpelijkerwijs veel voordelen.

Op dit moment zien wij dat fabrikanten en technische toeleveranciers hebben ook een belang om bijvoorbeeld staalconstructies en installaties tot in detail te ontwerpen. Producenten maar ook groothandel werken steeds meer BIM-specificaties uit voor hun producten.

Aannemers worden dus zowel vanuit de opdracht gevende kant, door de architect, als door de toeleveranciers, bestookt met kennis en innovatie m.b.t. het gebruik van BIM.

De aannemer heeft nog steeds een coördinerende en financiële rol m.b.t. het realiseren van gebouwen. Zonder initiatief op gebied van BIM, zou zij deze rol wel eens kunnen gaan verliezen.

De aannemers hebben lang gewacht met het toepassen van BIM. De grote bedrijven hebben inmiddels de slag naar BIM gemaakt en werken in toenemende mate alle projecten in BIM uit. De uitdaging ligt nu bij de bouw in het algemeen, maar juist ook bij het oppakken van de regierol door de aannemer om het in de bouwketen delen van consistente informatiestromen mogelijk te maken.

De aannemer zal zich moeten realiseren dat deze informatiestroom uiteindelijk tot een beter product en dus ook een grotere klanttevredenheid gaat leiden.

 

BIM is strategie, meer dan een ICT-kunstje

BIM is dus vanuit strategisch, tactisch en operationeel niveau een belangrijke ontwikkeling in het verbeteren van het ontwerp- en bouwproces.

Het daadwerkelijk toepassen van BIM betekent meer dan het aankopen van een BIM-pakket. Naast het feit dat er allerlei smaken aan BIM-software beschikbaar zijn, is het BIM-pakket uiteindelijk vooral een andere aanpak ondersteund met een stuk geavanceerd gereedschap.

Het werken met BIM, betekent een grote verandering in de uitvoering van processen. Het is zelfs te verwachten dat er binnen de onderneming nieuwe functies ontstaan.

Ook de wijze waarop met klanten wordt omgegaan, gaat veranderen. De techniek biedt allerlei mogelijkheden om gezamenlijk na te denken over het virtuele model op een wijze die op papier niet kan.

Tot slot komt het werken met de co-makers (een betere term dan leveranciers) in een nieuwe dimensie. Bij de toeleveranciers is er veel specialistische kennis aanwezig wat zijn weg vindt naar het BIM-model.

 

Novaq helpt bij BIM

BIM wordt dus gebruikt om gebouwen te modelleren en informatie hierover op te bouwen en te delen. Dit is een activiteit die zich niet beperkt tot één functionaris binnen een bedrijf. BIM is bij uitstek bedoeld om samenwerking met meerdere bedrijven vorm te geven. Maar ook om personen binnen de organisatie met één versie van het ontwerp te laten werken.

BIM is echter ‘slechts’ een geavanceerd middel om een bedrijfsstrategie uit te voeren. Zonder een duidelijk visie gaat het niet landen in de organisatie; en helpt het al helemaal niet om geloofwaardig zaken te doen met ketenpartners.

Om te bepalen op welke manier gewerkt gaat worden met BIM is het verstandig om:

  1. Bepalen wat is de strategie van u als onderneming?
  2. Wie zijn de klanten van de onderneming?
  3. Welke klantengroep is strategisch en waar gaat dus de meeste aandacht naar uit?
  4. Op welke manier is ICT-strategie in het algemeen ingevuld?
  5. Gaat BIM inderdaad voor alle projecten worden toegepast?
  6. Welke BIM-strategie past hierbij?
    1. Welke kennis is er op dit moment binnen de organisatie
    2. Tot op welk niveau dienen medewerkers in BIM te kunnen werken?
    3. Met welke leveranciers / co-makers (=ketenpartners) wordt er regelmatig samengewerkt
    4. Welk niveau hebben ketenpartners m.b.t. BIM
  7. Wordt er in de cloud gewerkt?
  8. Welke 3D-applicatie gaat gebruikt worden?
  9. Welke software gaat gebruikt worden om het BIM-model te delen
    1. Intern in de organisatie
    2. Extern met ketenpartners
  10. Is er een IT-partner die meedenkt met de infrastructuur / te gebruiken werkstations en overige randapparatuur.

Laten wij gaan starten

BIM op de agenda zetten is een eerste stap.

Wij kunnen u Novaq helpen om:

  1. De doelen definiëren die bereikt moeten worden BIM
  2. In kaart brengen waar u staat
  3. Welke beslissingen er genomen moeten worden
  4. Op welke manier de implementatie het beste kan plaatvinden
  5. Welke keuzes er qua standaarden, software en ketenpartners genomen gaan worden.

 

Auteur: Gert Koutstaal

UA-92796836-1