Het springende probleem in de bouw(kolom)

Gepubliceerd op: 16-05-2018

In de afgelopen jaren hebben wij gezien dat de bouwkolom het moeilijk heeft gehad met het realiseren van voldoende omzet. Dit is enerzijds veroorzaakt vanuit de financiële crisis in 2008/2009 maar zeker ook nog de doorwerking van de bouwfraude. Hiermee is het onderlinge vertrouwen, maar ook het vertrouwen van klanten, beschadigd. Tegelijkertijd vind er wereldwijd een technologische verandering plaats. Deze vindt zijn weerslag in het steeds zwaardere gebruik van sociale media en de toepassing van BIM-technieken.

De aanleiding voor Erik Rickelman en mij (Gert Koutstaal) om Novaq op te richten, is ooit gelegen geweest in het feit dat wij elkaar gevonden hebben op het gebied van ketensamenwerking in de bouwkolom. Vanuit dit vertrekpunt zijn er projecten uitgevoerd waarbij SALES / Ketenstandaard als technologie is ingezet. Daarnaast zijn wij betrokken bij projecten zoals BAB (Bouwbreed Artikel Bestand) en Kovra (Ketensamenwerking tussen woningbouwcorporaties en aannemers). Maar wij hebben ook een initiatief gestart om uitzendorganisaties en bouwbedrijven met elkaar te verbinden.

Dit artikel is geschreven vanuit onze aandacht voor organisatie & ICT binnen de bouwkolom. Organisatie & ICT is een afgeleide van de bedrijfsdoelstellingen en strategie van de onderneming. Verderop in dit artikel komen wij hierop terug.

Externe communicatie is interne organisatie

Externe communicatie met klanten en toeleveranciers is niet los te zien van de interne organisatie. Daar waar wij projecten uitvoeren om te komen tot een goede externe communicatie, is het vaak ook noodzakelijk om de interne organisatie en informatievoorziening onder de loep te nemen.

Goede externe communicatie met klanten en toeleveranciers vraagt erom na te denken over:

  1. Wat wil ik delen?
  2. Wat wil ik ontvangen?
  3. Met wie wil in delen?
  4. Van wie wil ik ontvangen?
  5. Hoe wil ik delen?
  6. Hoe wil ik ontvangen?
  7. Op welke processen wil ik delen?
  8. Op welke processen wil ik ontvangen?
  9. Hoe waarborg ik de kwaliteit van de informatie die ik deel?
  10. Hoe weet ik zeker dat de kwaliteit van de ontvangen informatie klopt?
  11. Hoe beheers ik de kosten?

Externe communicatie heeft dus een impact op het inrichten van de eigen organisatie en de bijbehorende ICT.  Maar dan wel met zo weinig mogelijk aanpassingen op het gebied van ICT en een zo hoog mogelijke positieve impact op het interne proces. Breed in de markt is er een toenemende druk op het daadwerkelijk oppakken van verbeterprocessen binnen de organisatie & ICT.

Dit is de reden geweest om breed in de markt op zoek te gaan naar het meest in het oog springende probleem binnen de bouwkolom.

 

Resultaten uit onderzoek

Tijdens de zoektocht naar het belangrijkste probleem wat ondernemers in de bouw bezighoudt, heb ik puntsgewijs de volgende zaken teruggekregen, die het meest genoemd zijn:

  1. oplopende kosten van materiaal en onderaannemers (C/O)
  2. informatieverlies BIM modellen in samenwerking met derden (O/K/I)
  3. te weinig uren capaciteit bij aannemers en onderaannemers (C/K)
  4. hoge risico's, weinig rendement (C/O)
  5. zorgen dat personeel nieuwe (software)technologie effectief gaat gebruiken (O/C)
  6. prognosticeren / beheersen van projectbestedingen en verplichtingen (I/O)

K=Ketensamenwerking, O=Organisatie, C=Capaciteit,  I=ICT (KOCI)

Veel ondernemers geven ook vanuit deze terugkoppeling aan dit te onderschrijven.

Kanttekening
Anderzijds ben ik ook blij met opmerkingen van personen die aangeven dat deze punten wel heel veel over de actuele bedrijfsvoering gaan. Toch verwondert dit niet; strategie is niet het eerste waar directeuren in de bouw dagelijks mee bezig zijn. Wel met snel en wendbaar reageren op vraag uit de markt en de praktische problemen die dit met zich meebrengt.

Ik heb wel eens een ondernemer het horen samenvatten: “De bouw organiseert niet, maar is kampioen in improvisatie”. Ik denk dat hier een kern van waarheid in zit.

Door veranderingen in de markt en veranderingen in productiemethodes, is dit nadrukkelijk aan het veranderen.

 

Duiding resultaten ‘Wat is het springende probleem in de bouwkolom’

Capaciteitsvraagstuk
Er wordt de laatste tijd veel publiciteit gegenereerd rondom stijgende bouwprijzen en het niet beschikbaar hebben van voldoende gekwalificeerd personeel. Het zou vreemd zijn als onze respondenten deze zaken ook niet aan de orde gesteld zouden hebben.

Ik heb met verschillende ondernemers gesproken over hoe om te gaan met stijgende tekorten. Enerzijds is dat een oververhitting van de markt. Anderzijds is het ook een vraagstuk om de vraag anders te stellen. Of om coalities duurzaam vorm te geven.

Dit is een strategievraagstuk, waarin vragen moeten worden beantwoord als: Hoe moet dat dan, Wat kost dat dan, Hoe lang gaat dit duren, Wat zijn de risico’s?

Een aantal van de Capaciteitspunten hebben nadrukkelijk ook raakvlakken met Organisatie.

Organisatieaspecten
Veel van de organisatieaspecten hebben te maken met het managen van aandacht. Uiteraard is het zo dat externe invloeden niet allen te beïnvloeden zijn. Wel zijn er veel onderwerpen qua impact op het resultaat te dempen op het moment dat hier prioriteit aan wordt gegeven. Denk bijvoorbeeld aan het niet beschikbaar hebben van onderaannemers. Dat speelt in mindere mate bij die aannemers die voor langere termijn keuzes hebben gemaakt voor een langdurige samenwerking.

Maar ook het effectief leren omgaan met nieuwe (ICT-)tools heeft te maken met keuzes maken. Wordt er prioriteit gegeven aan het werk wat op korte termijn gerealiseerd moet worden, of wordt er prioriteit gegeven aan de diepte-investering in de organisatie. In investering die als het goed is strategisch gedaan is?

Ketensamenwerking
Alom wordt de term ketensamenwerking genoemd. De vraag is echter hoe hieraan inhoud wordt gegeven. Wij denken te constateren dat met het aantrekken van de markt er meer focus komt te liggen op de korte termijn inkoop voordelen. Daar waar er in de afgelopen jaren geïnvesteerd is in het nadenken óver en aantrekken van relaties om het realiseren van omzet mogelijk te maken, is hier blijkbaar op dit moment minder behoefte aan.

Wij zien ook een verband met de oplopende prijzen van onderaannemers en leveranciers én het ‘oppervlakkig’ invullen van de ketensamenwerking. Indien er immers geen langdurig wederzijds financieel belang bestaat, staat er al snel spanning op de continuïteit van de ketensamenwerking.

Ketensamenwerking vraagt een attitude van het management. Dit vindt zijn weerslag in de manier waarop er georganiseerd wordt en de ICT wordt ingevuld.

Ketensamenwerking is in de basis de reden waarom Novaq is ontstaan. In een later artikel ga ik in op Keteninformatisering.

ICT
Het hebben van een informatiesysteem is noodzakelijk voor de continuïteit van de onderneming. Naast de bekende ERP-systemen, is er de laatste jaren door steeds meer bouwbedrijven geïnvesteerd in het toepassen van BIM (Bouw Informatie Model). In een eerder document hebben ik betoogd dat bedrijven die hier niet in meegaan over een jaar of vijf geen continuïteit meer hebben.

Steeds meer informatie wordt er door de fabrikanten, leveranciers, architecten en andere ontwerpende partijen in BIM gestopt. In gesprekken met partijen in de bouwkolom blijkt echter dat er in de keten veel informatieverlies plaatsvindt. Dit terwijl al sinds de jaren 80 van de vorige eeuw wordt gesproken over het terugdringen van de faalkosten in de bouw.

BIM en andere ICT-toepassingen zijn bij uitstek geschikt om de faalkosten tot een minimum terug te brengen. Er zijn de nodige initiatieven op dit gebied. Denk bijvoorbeeld aan het BIM-loket, BIM Basis ILS en Ketenstandaard. Het is echter niet zo dat met het uitspreken van steun voor de standaarden er ook daadwerkelijk iets verandert. Hiervoor dienen bedrijven aan de slag te gaan. Niet alleen intern, maar ook in samenwerking met de ketenpartners. Wij noemen dat co-makers.

 

Waar gelooft Novaq in?

Een perfecte wereld bestaat niet. De mate van imperfectie is tot een minimum terug te brengen. Wij geloven dat organisaties in de bouwkolom, die het ontwikkelen van organisatie & ICT serieus nemen, een grotere kans op continuïteit hebben.

Deze bedrijven onderscheiden zich door slimmer te werken, waardoor klanten en personeel plezier hebben om met elkaar samen te werken aan het realiseren van bouwprojecten.

Wij geloven dat bedrijven in de afgelopen periode veel tijd en energie hebben gestoken in het zo optimaal mogelijk laten functioneren van de organisatie. Het uitvoeren van verbeterprojecten die een grote impact op de capaciteit van de organisatie hebben zijn niet populair en passen ook niet meer bij de slanke organisaties van heden. Bij het doen van een verbetering is altijd externe expertise en tijd benodigd omdat de eigen organisatie al volledig bezet is met de normale werkzaamheden.

 

Wat is ons aanbod?

Wij voeren samen met u een gesprek over op welk punt van KOCI u het meest noodzaak tot verbetering ervaart.

Wij lopen vervolgens afhankelijk van het aandachtspunt één tot drie dagen mee. Wij vragen dus geen extra speciale tijd, maar observeren en leven mee. Hiervoor vragen wij een beperkte vergoeding per dag. Na afloop van deze observatie plannen wij een nieuw gesprek waarin wij bevindingen delen en in hoofdlijnen de mogelijkheden voor verbetering duiden.

 

Direct contact leggen kan door contact op te nemen met kantoor: +31 8811-60896 of rechtstreeks met Gert Koutstaal via LinkedIn.

 

 

 

UA-92796836-1